It is currently 27 Jul 2017, 22:44

De bevrijding van Antwerpen.

Moderators: Baracchini, Francesco Baracca

De bevrijding van Antwerpen.

Postby Francesco Baracca » 14 Aug 2010, 15:38

Op 4 september 1944 werd Antwerpen bevrijd en bovendien viel de strategisch belangrijke haven van Antwerpen zonder noemenswaardige vernielingen in handen van de geallieerden. Het verzet speelde hierin een zeer belangrijke rol.

Begin september 1944 werd de geallieerde opmars geremd door bevoorradingsmoeilijkheden die groter werden naarmate de overwinnende legers richting Duitsland marcheerden. Het was de geallieerde strategen niet ontgaan welke diensten Antwerpen als bevoorradingshaven kon bieden. Uiteraard moesten de Duitsers belet worden de haveninstallaties te vernietigen.
Met het oog op een efficiënte bescherming van de haven werd al vanaf midden 1943 overleg gepleegd tussen de Belgische diensten in Groot-Brittannië en de "Special Operations Executive" (de Britse geheime dienst). De geallieerden rekenden op de medewerking van het verzet en stuurden verschillende agenten naar België die een nauwe samenwerking tussen het verzet en de geallieerden moesten organiseren.

Voorbereiding.
Het coördineren van de acties binnen de verschillende verzetsorganisaties werd toevertrouwd aan het "Coördinatiecomité van het Antwerps verzet". In juli 1944 stond dit comité onder leiding van Urbain Reniers, luitenant van het Geheim Leger. Hij plaatste het verzet in de haven zelf onder het bevel van Eugène Colson, lid van de verzetsgroep "Nationale Koninklijke Beweging". In 1943 had Colson een gesprek afgeluisterd tussen twee Duitse officieren waarin sprake was van de vernietiging van de haven. Daarom richtte hij een groep op met mensen uit het havenmilieu, die tot alles bereid waren om hun werkterrein te verdedigen.
Colson slaagde erin ongeveer 600 man te werven die vanaf augustus 1944 sabotagedaden uitvoerden. Het verhinderen van de vernietiging van de haveninstallaties was beslist geen gemakkelijke opdracht. De Duitsers hadden van Antwerpen een sterke vesting gemaakt. Kort na de landing in Normandië troffen ze allerhande maatregelen om de installaties voor hun vertrek te kunnen vernietigen. Langs de kaaien lagen vijf schepen klaar, volgepropt met explosieven, om de toegang tot de haven volledig af te sluiten. Ook in de kaaimuren werd dynamiet geplaatst om de kade volledig onbruikbaar te maken.

Over de Rupel.
Op 3 september om 9 uur hoorde genie-officier en ingenieur Robert Vekemans op de BBC dat de Britse troepen zich al in de omgeving van Doornik bevonden. Het was te laat om nog contact op te nemen met Reniers en Vekemans besliste op eigen houtje in te grijpen. Onmiddellijk ging hij op verkenning ten zuiden van Antwerpen en merkte op dat de bruggen over de Rupel sterk verdedigd en ondermijnd waren. Hij stelde vast dat de beste en dus minst opvallende weg naar Antwerpen langs het kanaal Brussel-Willebroek liep. Het oversteken van de Rupel kon via de kleine van Entschodtbrug gebeuren.
's Anderendaags wachtte Vekemans de Engelsen op aan het kruispunt van de Brusselse autoweg en de Dendermondse Steenweg. Rond 9 uur zag hij een tankcolonne uit de richting van Brussel komen. Vekemans zwaaide met de armen om de voertuigen te stoppen. De eerste tanks raasden hem voorbij maar in de vierde tank bevond zich majoor Dunlop die door de overredingskracht van Vekemans overtuigd werd van de ernst van zijn informatie. Juist voor ze in het zicht van de Duitsers kwamen, riep hij zijn eerste tanks terug. De bevelvoerende officier, kolonel Silvertrop, gaf Dunlop de toelating de door Vekemans voorgestelde route te volgen. Zonder problemen werd de weg langs het kanaal gevolgd en de Van Entschodtbrug overgestoken. Vervolgens zette de colonne koers naar de grote Rupel- en kanaalbruggen. De Duitsers die langs achter de Engelsen op zich zagen afkomen waren volkomen verrast. Niettemin slaagden ze erin één brug te doen springen, de andere vielen echter intact in geallieerde handen.

Groep Colson in actie.
In Boom werden de Engelsen opgewacht door Eduard Pilaet, leider van het Onafhankelijkheidsfront en adjunct van Reniers. Hij bracht Silvertrop op de hoogte van de algemene situatie en van de maatregelen die het verzet in Antwerpen genomen had. Silvertrop liet de ingenomen Rupelbruggen onder bewaking van de verzetsmensen achter en nam Vekemans en Pilaet op zijn tank mee naar Antwerpen.
Een deel van de tankcolonne sloeg de richting van de haven in. Het Duitse plan de haven totaal te vernietigen werd door de acties van de mannen van Colson verijdeld. Zij voelden zich thuis in het doolhof van dokken en sluizen en waren sedert maanden voorbereid op hun anti-destructietaken. De groep Colson zorgde er ondermeer voor dat de explosieven in de kaaimuren niet ontploften. Na de komst van de Britten veroverden en bewaakten Colsons mannen vitale gedeelte van de haven zoals de sluizen, de bruggen, de electrische centrales, enz. Toen de Britse bevoorradingscolonnes de snelle opmars niet konden volgen en het gebrek aan infanterie accuut werd, deden de Britten opnieuw beroep op het verzet. Zo werden verschillende verkennings- en bewakingsopdrachten aan verzetsmensen overgelaten.

De volkswoede.
De tankcolonne, die samen met een infanteriebrigade naar het Antwerpse stadspark oprukte, had enkele uren met hevige Duitse weerstand te kampen. 's Avonds kon Pilaet de Duitse bevelhebber generaal Stolberg ervan overtuigen zich over te geven: Antwerpen was bevrijd! Stolberg eiste wel dat hij en zijn manschappen als krijgsgevangenen zouden behandeld worden. De Duitsers vreesden immers overgeleverd te worden aan de volkswoede. Stolberg zou Pilaet steeds erkentelijk blijven voor de correcte manier waarop deze hem en zijn manschappen behandelde. Toch kreeg Pilaet het even moeilijk toen een aantal omstaanders onder de Duitse soldaten leden van de Vlaamse Wacht herkenden. Zij werden door het verzet op het nippertje van een lynchpartij gered. De op wraak zinnende bevolking kon moeilijk onder controle gebracht worden. Bovendien eisten de bevrijdingsgevechten en de bewaking van gevangengenomen Duitsers en collaborateurs alle aandacht van de verzetsstrijders op.
Antwerpen was bevrijd en de haven van totale vernietiging gered maar de strijd om de Scheldemonding woedde nog bijna twee maanden voort. Zolang de Scheldemonding niet bevrijd was, konden geen schepen Antwerpen binnenvaren. De geallieerden verloren nog 700 officieren en 12.000 soldaten voor het eerste schip op 26 november 1944 Antwerpen aandeed.
NEC JACTANTIA NEC METU ("zonder woorden, zonder vrees")

Avatar: Francesco Baracca, Italiaanse aas uit Wereldoorlog I

2013:Canadian Citizen’s Memorial Campaign in Sicily.
User avatar
Francesco Baracca
Generaal
Generaal
 
Posts: 254
Joined: 09.2009
Location: Laarne
Gender: Male

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron