It is currently 11 Dec 2017, 12:11

Het Vlaamse Legioen vertrekt.

Moderators: Baracchini, Francesco Baracca

Het Vlaamse Legioen vertrekt.

Postby Francesco Baracca » 04 Oct 2009, 15:31

Waarom trokken jonge Vlamingen naar het Oostfront?

Op 5 augustus 1941 vertrokken de eerste soldaten van het Vlaamse Legioen naar het Russische front. Samen met de Duitsers gooiden ze hun leven in de weegschaal voor ' De Nieuwe Orde'.

Bij het nagaan van de motieven van een tienduizendtal Vlamingen om aan het Oostfront hun leven te wagen,dient een onderscheid gemaakt tussen de enkele honderden Vlaamse vrijwilligers,die reeds vanaf 1940 rechtstreeks toetraden tot de Waffen-SS-regimenten,en de duizenden die zich na de Duitse inval in de Sovjet-Unie meldden voor het Vlaamse Legioen. Dit laatste was een aan de Waffen-SS ondergeschikte eenheid,die enkel maar in juni '43 volwaardig in de gewapende SS zal worden opgenomen.

O dierbaar Duitsland.
De motieven van de Waffen-ss-vrijwilligers gelden voor een goed deel ook voor de latere Legioensoldaten. Om te beginnen waren talrijke vrijwilligers reeds voor de oorlog en zeker tijdens de bezetting onder de indruk gekomen van een aantal sociale en economische verwezenlijkingen van Duitsland. Deze Duitse successen waren door een eenzijdige nationaal-socialistische propaganda in het licht van de schijnwerpers gezet,terwijl heel wat minder rooskleurige toestanden zorgvuldig werden verzwegen. Ontegernsprekelijk was het nationaal-socialisme erin geslaagd in nauwelijks enkele jaren tijd zes miljoen werklozen aan het werk te zetten. Maar dit was enkel mogelijk geweest dankzij een massale herbewapening en vele inleveringen vanwege de arbeiders; hoge belastingen en aanzienlijke sociale afhoudingen. Maar de jeugdige bewonderaars in Vlaanderen zagen en hoorden over Duitsland enkel wat ze wilden zien en horen,terwijl zij daarentegen over hun eigen land meer dan kritisch stonden. Tegenover hun geestdrift voor het nationaal-socialisme hadden zij in België bijna uitsluitend de hemelhoge werkloosheidscijfers gezien,de politieke corruptie,financiële schandalen en machteloze regeringen die het slechts enkele maanden konden uithouden. In hun ogen waren dat redenen te over om tegen het democratische regime in opstand te komen en in hun jeugdige onwetenheid een maatschappelijke orde te verheerlijken die zij slechts erg oppervlakkig en eenzijdig kenden. Bovendien had de aanblik van de zegevierende Duitse troepen in de zomer van 1940 bij sommige jonge Vlamingen heel wat geestfrift gewekt. Zij keken vol bewondering op naar die schijnbaar onoverwinnelijke Duitse elite-soldaten,die in amper 18 dagen tijd niet alleen met het Belgische leger schoon schip hadden gemaakt,maar ook de Britten op de vlucht hadden gejaagd en het grote Frankrijk onder de voet hadden gelopen. Sommigen hadden een geweldig ontzag voor de orde en de tucht,die toen door het Duitse leger en vooral door de Waffen-SS werden uitgestraald. Ook zij wilden daarbij horen zonder goed te weten wat de nationaal-socialistische ideologie eigenlijk voorstond.

Voor het geld?
Okk bestond bij de jonge vrijwilligers de sterke overtuiging dat Duitsland reeds in mei-juni 1940 de oorlog had gewonnen,dat de Britten het uiteindelijk wel op een koopje zouden gooien en dat de Sovjet-Unie zoals Frankrijk,België,Nederland en Luxemburg in minder dan geen tijd zou veroverd zijn.
Na hun opleiding en eventuele korte frontinzet hoopten de Vlaamse Legioen-soldaten naar Vlaanderen terug te keren om er in het leger of bij de politie carrière te maken,zoals men hun trouwens had voorgespiegeld. Dat leek alleszins realistischer dan de belofte die hen was gedaan,dat ze een hereboer in het Oosten zouden worden.
Voor sommige kunnen materiële voordelen gespeeld hebben,niet noodzakelijk voor zichzelf maar ook voor hun gezinsleden of ouders. Ze kregen een uitkering die met het inkomen van een atheneumleraar kon vergeleken worden,plus nog andere voordelen zoals gratis verzorging bij ziekte,dubbel rantsoen tegen lage prijzen en dergelijke. Maar of dit kon opwegen tegen het bestendige gevaar aan het Oostfront te sneuvelen is zeer de vraag.

De idealisten.
Verder zijn er vrijwilligers vertrokken uit ambitie,uit zin voor avontuur,wegens de status,om de glorie,om de dagelijkse sleur in fabrieken te ontvluchten,omdat zij in hun liefde waren afgewezen of om zich aan familiale of andere moeilijkheden te onttrekken. Toch kan het niet ontkend worden dat er bij het Vlaamse Legioen twee idealistische motieven dominant waren die bij de regimenten van de Waffen-SS niet of minder aanwezig waren: het Vlaams nationalisme en het anti-bolsjevisme.
Bij het eerste motief,het Vlaams nationalisme,speelde het door de Vlamingen in het verleden door de Belgische staat aangedaan onrecht een beduidende rol. Een aantal vrijwilligers waren zonen of kleinzonen van activisten of leden van de Frontbeweging van de Eerste Wereldoorlog. Jongens die in een fel emotionele anti-Belgische sfeer waren opgegroeid en een uitgesproken wrok tegen de Belgische staat koesterden.
Daarenboven werd van Duitse zijde voorgehouden dat Vlaanderen na de oorlog alleen maar medezeggingschap zou hebben,wanneer de Vlamingen als volwaardige soldaten aan de strijd zouden deelnemen. Het kwam er dus voor de Vlaming op aan er bij te zijn wanneer de koek zou verdeeld worden.
Ook de aanhouding en wegvoering van Vlaams-nationalisten naar Frankrijk,hun mishandeling en bespotting aldaar en vooral het bloedbad van Abbeville hadden een aantal jongeren in radicale Vlaams-nationale zin gemotiveerd. De vrijlating van tienduizenden Vlaamse gemobiliseerde miliciens uit de krijgsgevangenkampen had heel wat goodwill tegenover de Duitsers doen ontstaan.
Tenslotte dachten de Legioenvrijwilligers,zoals trouwens in Volk en Staat door de Vlaams-nationale leiders werd voorgehouden,dat hun inzet aan het Oostfront louter symbolisch zou zijn,dat zij enkel door de Duitsers veroverde gebieden moesten gaan bezetten en bijgevolg niet in de strijd zouden worden geworpen.

Hak de bolsjevisten in de pan.
Het tweede motief,waardoor de Vlaams Legioensoldaten zich van de Vlaamse Waffen-SS-ers onderscheiden,was hun katholiek geloof en hun anti-bolsjevisme. De vrijwilligers van het Legioen waren dikwijls (al dan niet afgestudeerde) leerlingen van katholieke colleges en normaalscholen,die onder invloed waren gekomen van de vooroorlogse anti-bolsjevistische propaganda in die onderwijsinstellingen. Soms vertrokken verscheidene leerlingen uit eenzelfde klas naar het Oostfront,in enkele gevallen onder leiding van een leraar. Ook enkele seminaristen en paters meldden zich. Het is opvallend dat jongens uit officiële scholen uitgesproken in de minderheid waren. De vertrekkende katholieke jongeren waren dikwijls van Vlaams-nationale strekking,meer dan eens aangesloten bij een jeugdbeweging of bij de Katholieke Arbeidersjeugd,de Katholieke Landelijke Jeugd of de Katholieke Studentenaktie.
Legioensoldaten verwijzen veelal naar de anti-bolsjevistische campagnes,die voor de oorlog jarenlang in de kerkelijke kringen en onderwijsinrichtingen werden gevoerd. In talloze voordrachten,publikaties en affichecampagnes werd het communisme als de doodsvijand van het katholieke geloof en de westerse beschaving afgeschilderd. Een kanunnik Dubois riep in 1939 in het college van Poperinge "Maar in gemoede vraag ik u allen: Wie onder jullie zal de moed kunnen opbrengen om het geweer op te nemen,wanneer de strijd tegen het goddeloze bolsjevisme eindelijk menens wordt". Of in het strijdblad van de katholieke Aktie in 1938: "Eén zaak telt:hoeveel kayholieken kunnen er nu goed het geweer hanteren? Hoeveel zullen er de moed hebben morgen te vechten om hun godsdienst te verdedigen. Het is gebleken dat een aantal katholieke jongeren,een minderheid weliswaar,inderdaad voor hun geloof naar de wapens hebben gegrepen.

Handen in onschuld wassen.
Na de oorlog heeft de kerk deze jongens eenvoudigweg laten vallen. Zo verklaarde pater Morlion,die voor de oorlog een ware kruistocht tegen het communisme had gepredikt in 1985: "Ik weet dat ik bij vele jongeren een bijzonder charisma en een bijzondere geestdrift heb gewekt.... Maar iedere verstandige mens,zelfs als hij jong is zou moeten begrijpen,dat men met geweren god niet verdedigt. Ik wijs elke verantwoordelijkheid voor gewapende strijd af. De Oostfronters zijn naïf geweest: met schieten verandert men nooit de wereld." Hierbij aansluitend is het opvallend dat zeer veel Oostfronters achteraf misschien niet zozeer hun geloof,maar zeer zeker de katholieke kerk en haar bedienaars hebben afgezworen.
Met de Duitse inval kwam een einde aan de anti-communistische campagnes van de katholieke kerk in ons land. Zij liet dat nu over aan de Duitsers en de collaboratiebewegingen. De leiding van de kerk zag nu in,dat het nationaal-socialisme op dat ogenblik een nog groter gevaar voor haar bestaan betekende. Er kwam evenwel geen einde aan de invloed van de vooroorlogse campagnes op de jonge geesten. Die invloed stopte niet plots de 10e mei 1940. De levensvisie die de jongeren hadden meegekregen,is bij hen blijven bestaan en een aantal van die jongeren heeft daar consequent naar gehandeld.
Het zou echter al te eenvoudig zijn de inzet van de Vlaamse katholieke jongeren aan het Oostfront uitsluitend aan de oproep van hun geestelijke leiders toe te schrijven. Aan de basis van de melding lag dikwijls een complex van redenen,waarin zowel politieke,sociaal-economische,materiële,familiale enpsychologische als godsdienstige motieven doorslaggevend konden zijn. Het katholiek anti-bolsjevistische motief was als het ware een vlag,die een hele lading van andere motieven kon dekken.
NEC JACTANTIA NEC METU ("zonder woorden, zonder vrees")

Avatar: Francesco Baracca, Italiaanse aas uit Wereldoorlog I

2013:Canadian Citizen’s Memorial Campaign in Sicily.
User avatar
Francesco Baracca
Generaal
Generaal
 
Posts: 254
Joined: 09.2009
Location: Laarne
Gender: Male

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron